Geçenlerde bir gazetede Celal DOĞAN’ la yapılan röportajı okuyordum. Konu son günlerin güncel tartışması havuz ve havuzdan sağlanan gelirle ilgiliydi. Bir ifadesi çok ağrıma gitti “Bazı kulüpler artık mezar taşlarından para kazanmayı bırakmalılar”. Bir kulübün sadece para olarak görüldüğü ve değerlendirildiği tipik bir yaklaşımdı. Biz bu yaklaşımı Sayın CAVCAV’ ın bir spor programında canlı yayında sunucunun “Siz başka bir kulübe transfer olur musunuz, görev yapar mısınız?” sorusuna verdiği nükteli cevapta “Neden olmasın? Eğer iyi bir teklif yaparlar iyi para verirlerse kendimi de satarım (yanlış anlaşılmasın transfer olurum anlamında)” görmüştük.
Bu tür ağır bir ifade beni ilk başta bir Fenerbahçe taraftarı olarak kızdırsa da sonrasında düşündürdü. Biz kulüp tarihimizi Fenerbahçe olarak etkin ve verimli kullanabiliyor muyuz? Diye. Devam eden çok emek verilen ve bittiğinde muhteşem olacak bir müzemiz var. Nitekim bu müze zamanında antu tarafından tesis gezilerinde ziyaretçilerin en çok merak ettiği ve ziyaret ettikleri yerdi. Yarın öbür gün açıldığında belli bir gelir getirecek ama en önemli katkıyı Fenerbahçeliliğe alt kültür olarak yapacak.
Fenerium mağazalarında ki satışların diğer kulüp mağazalarına göre çok olması ya da takımın en kötü sezonunda dahi 35 bin seyirciye oynaması sadece taraftarın çokluğuyla veya başarıyla açıklanabilir mi? Bunun mutlaka bir alt kültürü olması gerekmez mi? Bir Fenerbahçeli en çok neyle övünür. Kulübünün sportif başarılarıyla mı yoksa geçmiş tarihiyle mi? Ya da İstanbul’un diğer kulüpleri İstanbul’da neredeyse eşit taraftara sahipken neden Anadolu’da Fenerbahçe taraftarı çoktur. Sevgili ezeli rakibimiz Galatasaray ve Galatasaraylılar’ ın temcit pilavı gibi sürekli söylemleri olan Avrupa’da ki başarı niye Anadolu’ da ki Fenerbahçe sevgisini ve taraftar sayısını azaltamamıştır. Kim ne söylemde bulunursa bulunsun Fenerbahçeli’ nin bir alt kültürü, kimlikli bir taban birikimi vardır. Ve bu kültüre en büyük katkıyı ise tarihi ile sağlamaktadır. En küçük çocuğa bile Fenerbahçe’ nin tarihini sorduğunuzda Kurtuluş Savaşında neler yaptığını bilmektedir.
Fenerbahçe seyircisi çoğaldıkça gelirlerinin de doğru orantılı artacağı basit bir ekonomi kuralıdır ama futbolda yeterli değildir. Çünkü bir kulübün taraftarının niceliği ne kadar önemliyse niteliği de o kadar önemlidir. Bunun en kolay ispatı ise Galatasaray’dır. Eğer bazı basın organlarının taraflı olarak iddia ettiği gibi Türkiye’de ne çok taraftar Galatasaray’ da ise neden taraftar gelirleri bu kadar düşüktür. Yoksa bu iddialar yalan ve Galatasaray’ın o kadar çok taraftarı yok mudur? Tabi ki iddia sahipleri taraftar sayılarının Fenerbahçe’den az olmasını kabullenmeyeceklerinden diğer bir ekonomi kuralına kaçacaklardır. Cevap hazırdır "Efendim son yıllarda ki başarısızlık". Bu seferde biz Fenerbahçe romantikleri ortaya çıkacak ve soracağızdır. Ondan önceki yıllarda da(Fenerbahçe’nin de başarısız olduğu durumlarda bile) gelirlerinin bugünkünden farklı olmayışını nasıl açıklayacaksınız? Cevabı çok basit Fenerbahçeli Romantizmi' nde var olan Fenerbahçeli Kimliği ve Alt kültürü.
Fenerbahçe'nin 1911-1912 ilk şampiyon olan kadrosu
Fenerbahçe'nin 1914'de ki şampiyon olan kadrosu
Fenerbahçe'nin 1915 deki Şampiyon olan kadrosu
Bu alt kültürün desteklenmesi için bir çok yatırım üretilebilir. Çocuk Kreşleri, Yuvalar, Ana Okulları, Okullar, Mustafa El Katip Bey den beri gelen belirli yaş gruplarında kurulan takımlar, spor okulları, izcilik faaliyetleri v.b. ama asıl kaynak bu kültürün oluşmasında tarihin anlatılmasıdır. Sadece bir iki oyunla veya bir kaç Tv de gösterilen bir iki diziyle değil veya yazılmış bulunan, yazılacak olan bir iki kitapla değil. Süreklilik arz edecek şekilde yayın yapan/yapacak olan bir yazılı ve yazısız Bilgi Arşiv Merkezi oluşturmakla. Fenerbahçeli tarihini anlattığınız sürece seyirciden taraftara geçiş hızlılaşacaktır. Bunca kelamdan sonra neler yapılabiliri düşünüyorum.
1. Film ve dizi çekimleri ama bunları sadece bir belgesel olarak değerlendirmeden. Tarihi filmin örgüsüne yayarak bir Zeki Rıza Sporel’ in hayatı mesela anekdot vermem gerekirse ; Otomobil Nuri ve 6 Fenerbahçeli futbolcunun Altınordu’ ya gitmesiyle Fenerbahçe futbol takımı asıl futbolcularının yarısını kaybetmiştir. Mustafa El Katip’ in bir sene önce mahalle maçlarından topladığı çocuklardan oluşturduğu ( Türkiye’de ki ilk alt yapı çalışmasıdır) Fenerbahçe’nin ikinci takımından iki futbolcu A takımına geçmek zorunda kalmıştır (Zeki Rıza ve Alaaddin).
İlk maç Üsküdar Anadolu futbol takımıyladır. Rakip Takımın Başkanı ve Kaptanı Rahmetli Burhan FELEK’ tir. Gazeteci Rahmetli Burhan FELEK fotoğraf çekmeye meraklıdır. Maçtan önce hatıra olsun diye Fenerbahçe’nin fotoğrafını çekecektir. Zeki Rıza’yı görünce ben çoluk çocuğun fotoğrafını çekmem der. Maç 7-0 Fenerbahçe’nin galibiyeti ile biter. Ne tesadüftür ki 7 golün 4 nü o çoluk çocuk dediği Zeki Rıza atmıştır .
Bu örnekler çoğaltılabilir Şehit Arif, Mustafa Kemal Atatürk ve Fenerbahçe, General Harrington Kupası ya da Mustafa El Katip’in hayatı v.b. Bu arada Fenerbahçe tarihi de başlı başına bir belgesel olarak çekilebilir tabi.
2. Bu film ve dizilerin vcd, dvd olarak gerek internet üzerinden ve gerekse Fenerium mağazalarında ya da gazete promosyonlarında satışı olabilir.
3. Gerçekten konuya gönül vermiş tarihçilerden oluşturulan bir kurul kitaplar çıkarabilir.
4. Fotoğraf ve film arşivleri bir merkez de toplanarak bir çok tarihi enstrüman oluşturulabilir.
Fenerbahçe-Galatasaray : 6-0 Golleri İndirmek için TIKLAYINIZ (29MB)
5. Efsanevi eski oyuncuların uzun metrajlı klipleri yapılabilir. (Mesela Rapaiç klibinde Antep maçında attığı golü seyrederken benim hala gözlerim doluyor “Rapaiç atıyor 4 oluyor!...Rapaiç atıyor 4 oluyor!...” ).
Rapaiç Klibini İndirmek için TIKLAYINIZ (25MB)
6. Kuruluştan bu güne gelen canlı kaynakların veya yakınlarının ses kayıtları alınabilir, saklanabilir ve bazı konularda süre gelen yanlış bilgiler düzeltilebilir.
7. Ürünsel baz da Fenerbahçe tarihi içeren ürünler çoğaltılabilir. Mesela Fenerbahçe kurulduktan sonra ilk 7 maçında hiç gol atamamıştı. Fakat 8 nci maçında Galatasaray’ı 4-2 yendiğinde Galatasaray’a ilk golü atan Rahmetli Hasan Kamil SPOREL’ e kulüp tarafından bir madalya verilmişti. Bu madalya olayı bugün geliştirilebilir . Mesela geçmişten gelen güzel bir söylem olan Galatasaray’a ilk golünü atıp Fenerbahçe’ li olmuş futbolcuların resimleri olan madalyalar çıkarılabilir veya ilk Galatasaray galibiyetini gören çocuklara bu tür bir madalya verilebilir. Ya da Kadıköy’de ki Galatasaray maçlarına bu tür bir madalya ile gidilebilir.
Geçmişini bilmeyen bir Fenerbahçeli’ nin gündelik sohbetlerin dışına çıkabilmesi çok zor. Alt Kültürün gelişmesi ise Fenerbahçe’nin geleceği ve çoğalması demek... Tabi Fenerbahçe tarihi sadece 1899-1923 ten oluşmuyor. Geride 75 yıl daha var. Ve Fenerbahçe’ nin bu tarihi bir şekilde de gelire dönüştürmesi gerekiyor.
| 
